Laminat
Kupując laminat należy zwrócić uwagę na powierzchnię miedzi. Powinna byc czysta, jednolitego koloru (miedzianego oczywiście). Ponieważ miedź sie bardzo łatwo utlenia, laminatu nie należy brać gołymi rękami. Każde dotknięcie może spowodować ślad i zanieczyszczenia (tlenki, siarczki, wodorki, tłuszcz), które potem utrudnią na wytrawienie. Jak bierzecie laminat do reki ZAWSZE róbice to przez foliowa torebke. Dobrym sposobem jest kupić sobie gumowe rekawiczki za 50gr.
Przycinając laminat zostawcie 2-3mm zapasu. Zawsze mozna zeszlifowac, a dorobić się nie da.
Otwory
Wiekszość otworów wykonuje wiertłem 0.6mm. Pod niektóre elementy potrzebne bedzie 0.8mm. Pod złacza i zaciski do kabli doskonale nadaje się 1.0mm. Do wiercenia używam zwyczajnej wiertarki. Przydatną rzeczą jest statyw z dźwignia do opuszczanie wiertarki. Nie wiem, czy jeszcze się coś takiego produkuje, ale warto popytać znajomych czy coś takiego posiadają. W statywie jest trudniej złamać wiertło.
Wiercąc dziury pod uklady scalone najpierw zaznaczam cyrklem miejsca wierceń (robiac małą dziurke). Jako matrycy uzywam plytki uniwersalnej.
Projekt
W celu zaprojektowania obwodu możesz się posłużyć darmowym programem EasyTrax. Kiedyś był to program komercyjny, lecz jego producent po wprowadzeniu na rynek nowszej wersji (AutoTrax) nadał mu licencję Freeware. Jest to prosty w obsłudze program zawierajacy wszystkie potrzebne narzędzia. Możesz oczywiście skorzystać z innego oporgramowania ułatwiającego projektowanie, jak np.PSpice
Nadruk
Ja do tej pory używałem dwóch metod:
Metoda 1 - lakier do paznokci
Polega ona na wymalowaniu scieżek. Tam gdzie jest lakier kwas nie wytrawi miedzi. Lakier nie musi byc "ekstra", wystarczy taki za 5zl - droższe działają tak samo. Zamiast lakieru można użyć także farb modelaskich. Dobrze jest wydrukować sobie projekt. Tutaj trzba uważac, aby nie wydrukowac go w "lustrzanym odbiciu". EasyTrax posiada opcje "odwracajaca" projektu. Wydrukowany projekt przyklejamy plastrem na laminat (nie klejcie od strony miedzi, tylko zawińcie plaster tak, aby dotykał tylko strony elementów). Teraz można powiercić otwory. Uważajcie na miedź - powinna być jak najczystsza!!! Pola lutownicze wykonuje przy pomocy szpilki. Szpilke wkladam w lakier (tak do 1/3 dlugosci) a potem w otwór - im glebiej wsadzimy szpilke w otwor tym wieksze bedzie pole. Takie pola sa bardzo ładne, okrągłe i łatwe w wykonaniu. Resztę malujemy dowolnie. Można użyc szpilki, wykałaczki, małego pędzelka i wszystkiego co się do tego nada. Zacznij od scieżek prostych (od masy), a dopiero potem te "ukośne" i "kręte". Maluj powoli, dokladnie. Bardzo trudno jest wymazac jedna scieżkę, najczęściej trzeba wyczyscić całą płytkę.
Metoda 2 - folia termotransferowa
W sklepach coraz cześciej spotyka sie folię termotransferową. Metoda polega na wydrukowaniu projektu na foli i przeniesienia tego na laminat. Drukować należy na drukarce laserowej. Mozna wydrukowac na innej drukarce i odbic to na ksero! Projekt należy wydrukowac w "lustrzanym odbiciu", ponieważ podczas przenoszenia wszystko się odwraca. Każdy kawałek foli można przepuścić tylko raz przez drukarkę. Nie wiem czemu, ale za drugim razem toner juz tak dobrze nie pokrywa foli. Ja ze względów oszczędnościowych przycinam folie. Szerokość zostaje taka jak w A4, a dlugość zależnie od płytki. Pozwala to zaoszczędzić folię - z jednego arkuszu można wtedy wykonać kuilka płytek.
Tak przygotowany projekt teraz przenosimy na laminat. Folię kladziemy na laminacie tak, aby toner był po stronie miedzi (stroną matową w kierunku miedzi), przykrywamy to papierem do pieczenia i przeprasowujemy żelazkiem. Tu nie należy się śpieszyć. Nalezy odprasowac dokladnie. Sczczególną uwagą należy zwrócić na brzegi płytki - tam najczęściej powstają "dziury". Teraz czekamy aż to wystygnie. Laminat można wlożyc jeszcze na kilka minut do lodówki. Teraz powoli ściągamy folię. Jak dobrze odbiliśmy, to cały wydruk powinien pozostać na laminacie, a folia powinna być całkowicie przezroczysta. Producent radzi po nagrzaniu docisnąć wszystko gumowym wałkiem. Ja odradzam. Folię się rozciąga, a wydruk rozmazuje. Po kilku próbach każdy dojdzie do wprawy.
Teraz możemy przystąpić do trawienia. Wykonane ta metodą płytki nie ustępują jakością fabrycznym płytkom.
Trawienie
Na rynku sa obecnie dwa środki trawiące:
trójchlorek żelaza - rdzawy plyn. Najczęściej sprzedawany w postaci bezwodnej, w proszku lub grudkach. Cholernie plami. Podczas trawienia można dodawać wody utlenionej.
"środek trawiący B-327" - biały proszek. Bezwonny. Nie pozostawia plam. Po odparowaniu wody krystalizuje podobnie do soli.
Trawienie to proces powolny, może trwać nawet kilkanascie godzin. Srodek trawiący wsypujemy "na oko". Rozsądny czas trawienia to 1-2 godziny. Podczas trawienia miedzi nabierze barwy różowej.
Jako naczynie do trawienia można użyć wszystkiego co szklane lub plastykowe. Ja używam popielniczki.
Trawienie można przyspieszyć dmuchajac. Mozna użyć starej pompki od akwarium.
Wytrawioną plytkę wyjmujemy. Teraz trzeba ją dobrze wyplukać strumieniem ciepłej wody. Lakier/toner usuwamy acetonem.
wykonanie: Przemek Salamon Alchemikart
MYZLAB © 2002
06.05.2002
